Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Hyperschallwaffe</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Hyperschallwaffe"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Hyperschallwaffe rootpage-Hyperschallwaffe skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Hyperschallwaffe</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p>Eine <b>Hyperschallwaffe</b> ist ein über längere Zeit <a href="Hyperschallgeschwindigkeit" title="Hyperschallgeschwindigkeit">hyperschallschneller</a> (also schneller als <a href="Mach-Zahl" title="Mach-Zahl">Mach</a> 5), manövrierbarer (vgl. <a href="Marschflugk%C3%B6rper" title="Marschflugkörper">Marschflugkörper</a>) Gefechtsflugkörper, der die <a href="Erdatmosph%C3%A4re" title="Erdatmosphäre">Erdatmosphäre</a> zum <a href="Dynamischer_Auftrieb" title="Dynamischer Auftrieb">Auftrieb</a> nutzt.<sup id="cite_ref-:0_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-:0-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Zwar erreichen auch <a href="Interkontinentalrakete" title="Interkontinentalrakete">Interkontinentalraketen</a> (ICBMs) Geschwindigkeiten von über <a href="Mach-Zahl" title="Mach-Zahl">Mach</a> 20, allerdings folgen diese (wie andere <a href="Ballistische_Rakete" title="Ballistische Rakete">ballistische Raketen</a>) nach der Antriebsphase einer vorhersagbaren Flugbahn überwiegend durch den Weltraum und besitzen beim <a href="Wiedereintritt" title="Wiedereintritt">Wiedereintritt</a> in die <a href="Atmosph%C3%A4re_(Astronomie)" title="Atmosphäre (Astronomie)">Atmosphäre</a> nur geringe <a href="Man%C3%B6vrieren" title="Manövrieren">Manövrierbarkeit</a>. Sie gelten deshalb nicht als Hyperschallwaffen.<sup id="cite_ref-WrightTracySA_3-0" class="reference"><a href="#cite_note-WrightTracySA-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Geschichte">Geschichte</h2></div>
<p>Erste Ideen von hyperschallschnellen Flugzeugen gehen bereits bis in die 1930er Jahre zurück. <a href="Eugen_S%C3%A4nger" title="Eugen Sänger">Eugen Sänger</a> und <a href="Irene_S%C3%A4nger-Bredt" title="Irene Sänger-Bredt">Irene Sänger-Bredt</a> entwarfen im Dritten Reich den <a href="Silbervogel" title="Silbervogel">Silbervogel</a>, einen suborbitalen Gleiter, der von einer Rakete aus gestartet werden sollte. Das Konzept wurde aber als zu komplex und teuer für eine Realisierung verworfen.<sup id="cite_ref-WrightTracySA_3-1" class="reference"><a href="#cite_note-WrightTracySA-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Das Interesse an Hyperschallwaffen war in den Folgejahrzehnten eher gering. Zwar wurde an dem Thema weiter geforscht, aber keine Waffensysteme wurden bis zur Anwendbarkeit entwickelt. Stattdessen wurden <a href="Ballistische_Rakete" title="Ballistische Rakete">Ballistische Raketen</a> und <a href="Marschflugk%C3%B6rper" title="Marschflugkörper">Marschflugkörper</a> genutzt, die die jeweiligen Anforderungen besser erfüllten. Im Zweiten Weltkrieg wurde von deutschen Wissenschaftlern die <a href="Rakete" title="Rakete">Raketentechnologie</a> wegweisend weiterentwickelt und von den Siegermächten übernommen. In der Folge wurden mit Raketen Geschwindigkeitsrekorde aufgestellt, die auch in den Bereich der Hyperschallgeschwindigkeit fallen. Etwa erreichte man mit der <a href="North_American_X-15" title="North American X-15">North American X-15</a> bereits in den 1960er Jahren Mach 6,7. Die USA und Sowjetunion entwickelten mit <a href="Interkontinentalrakete" title="Interkontinentalrakete">Interkontinentalraketen</a> <a href="Tr%C3%A4gersystem" title="Trägersystem">Trägersysteme</a> für nukleare Sprengköpfe, die beim Wiedereintritt Geschwindigkeiten von über Mach 20 erreichen können. Parallel dazu wurden <a href="Strahltriebwerk" class="mw-redirect" title="Strahltriebwerk">Strahltriebwerke</a> entwickelt. Diese werden in Marschflugkörpern verwendet, die etwa konventionelle Sprengköpfe tragen.<sup id="cite_ref-WrightTracySA_3-2" class="reference"><a href="#cite_note-WrightTracySA-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Im Bereich der Hyperschallwaffen betrieben die <a href="Vereinigte_Staaten" title="Vereinigte Staaten">Vereinigten Staaten von Amerika</a> in den 1950er und 1960er Jahren (vgl. <a href="Kalter_Krieg" title="Kalter Krieg">Kalter Krieg</a>) mit <a href="Dyna-Soar" title="Dyna-Soar">Dyna-Soar</a> ein Projekt zur Entwicklung eines hyperschallschnellen Gleiters, welches aber bereits 1963 eingestellt wurde.<sup id="cite_ref-WrightTracyIEEE_4-0" class="reference"><a href="#cite_note-WrightTracyIEEE-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> In diesem Zeitraum wurde auch das sowjetische <a href="Fractional_Orbital_Bombardment_System" title="Fractional Orbital Bombardment System">Fractional Orbital Bombardment System</a> (FOBS) entwickelt und erprobt.
</p><p>In den frühen 2000er Jahren rückten Hyperschallwaffen wieder in das Interesse der Militärs. Nach den <a href="Terroranschl%C3%A4ge_am_11._September_2001" title="Terroranschläge am 11. September 2001">Terroranschlägen am 11. September 2001</a> suchten (vgl. die <a href="National_Security_Strategy_vom_September_2002" title="National Security Strategy vom September 2002">nationale Sicherheitsstrategie von 2002</a> und 2006) die USA nach einer Möglichkeit, ohne den Einsatz von Interkontinentalraketen (ICBMs) globale, schnelle Angriffe etwa gegen Terroristenstellungen durchzuführen. Konventionell bestückte ICBMs wären hierfür zwar auch geeignet, jedoch wurden Verwechslungen mit einem Atomschlag befürchtet.<sup id="cite_ref-WrightTracyIEEE_4-1" class="reference"><a href="#cite_note-WrightTracyIEEE-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Durch den Rückzug der USA im Jahr 2002 aus dem <a href="ABM-Vertrag" title="ABM-Vertrag">ABM-Vertrag</a>, der die Verwendung von <a href="Raketenabwehrsystem" class="mw-redirect" title="Raketenabwehrsystem">Raketenabwehrsystemen</a> begrenzte, und dem damit ermöglichten Aufbau einer Raketenabwehr durch die USA im Zuge ihrer <a href="National_Missile_Defense" title="National Missile Defense">National Missile Defense</a> (vgl. <a href="Missile_Defense_Agency" title="Missile Defense Agency">Missile Defense Agency</a> (MDA)) wurden Hyperschallwaffen auch für <a href="Russland" title="Russland">Russland</a> und <a href="Volksrepublik_China" title="Volksrepublik China">China</a> interessant. Diese sahen durch die erhöhten Abwehrmöglichkeiten der USA gegen ICBMs ihre <a href="Zweitschlag" title="Zweitschlag">Zweitschlag</a>-Möglichkeiten gefährdet, Hyperschallwaffen lassen sich von den bisherigen Abwehrsystemen der USA nicht abwehren.<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Hyperschall-Technologie">Hyperschall-Technologie</h2></div>
<div class="sieheauch" role="navigation" style="font-style:italic;"><span class="sieheauch-text">Siehe auch</span>: <a href="Conventional_Prompt_Strike#Technologie" title="Conventional Prompt Strike">Conventional Prompt Strike#Technologie</a></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Kategorisierung">Kategorisierung</h3></div>
<p>Es können zwei verschiedene Arten von Hyperschallwaffen unterschieden werden:<sup id="cite_ref-Kunertova_7-0" class="reference"><a href="#cite_note-Kunertova-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-0" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<ul><li>Hypersonic cruise missiles: Marschflugkörper mit luftatmenden <a href="Staustrahltriebwerk#Überschallverbrennung_im_Scramjet" title="Staustrahltriebwerk">Scramjetantrieb</a>, kein Gleiter.</li>
<li><a href="Hyperschallgleiter" title="Hyperschallgleiter">Hyperschallgleiter</a> (engl. Hypersonic glide vehicles (HGV)): Gleitflugkörper ohne eigenen Antrieb, die von Raketen auf die notwendige Höhe und Geschwindigkeit gebracht werden (Boost-Glide).</li></ul>
<p>Außerdem können hinzugezählt werden:
</p>
<ul><li>Hyperschallschnelle Militärflugzeuge mit Scramjetantrieb und</li>
<li>Geschosswaffen, wie <a href="Railgun" title="Railgun">Railguns</a> oder <a href="Gau%C3%9Fgewehr" title="Gaußgewehr">Gaußgewehre</a>.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Eigenschaften">Eigenschaften</h3></div>
<p>Diese Art der Gefechtsflugkörper (vgl. <a href="Raketenwaffe" title="Raketenwaffe">Lenkwaffe</a>) kann vor allem wegen ihrer Kombination aus hoher Geschwindigkeit und Manövrierfähigkeit mit der bisherigen Flug- und Raketenabwehr nur schwer abgefangen werden. Erstmals ist dies im Russland/Ukraine-Konflikt gelungen.<sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Im Vergleich zu den höchstens mit <a href="%C3%9Cberschallgeschwindigkeit" title="Überschallgeschwindigkeit">Überschallgeschwindigkeit</a> fliegenden <a href="Marschflugk%C3%B6rper" title="Marschflugkörper">Marschflugkörpern</a> sind sie viel schneller. Im Gegensatz zu <a href="Ballistische_Rakete" title="Ballistische Rakete">ballistischen Raketen</a> sind die Flugbahnen der manövrierbaren Flugkörper nicht frühzeitig berechenbar. Damit besteht eine größere Bedrohung und ein neues <a href="Sicherheitsdilemma" title="Sicherheitsdilemma">Sicherheitsdilemma</a> als bei bisherigen Waffen. Die Detektion begünstigend erzeugt die hohe Geschwindigkeit innerhalb der <a href="Erdatmosph%C3%A4re" title="Erdatmosphäre">Erdatmosphäre</a> Hitze und ionisiertes Gas (<a href="Plasma_(Physik)" title="Plasma (Physik)">Plasma</a>), was zur Erkennung von Hyperschallwaffen mit existierenden Überwachungssatelliten führen kann. Das elektrisch leitfähige Plasma stört auch die übliche Kommunikation mit der <a href="Bodenstation" title="Bodenstation">Bodenstation</a> oder <a href="Navigationssatellit" title="Navigationssatellit">Navigations-</a> und <a href="Kommunikationssatellit" title="Kommunikationssatellit">Kommunikationssatelliten</a>.
</p><p>Es gibt Pläne von Japan und den USA, eine gemeinsame Abfang-Rakete für Hyperschallwaffen zu entwickeln.<sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Herausforderungen">Herausforderungen</h3></div>
<p>Der Flug mit <a href="Hyperschallgeschwindigkeit" title="Hyperschallgeschwindigkeit">Hyperschallgeschwindigkeit</a> stellt extrem hohe Ansprüche an die Form und die verwendeten Materialien des Flugkörpers sowie (falls vorhanden) den Antrieb. Der mit höherer Geschwindigkeit schnell wachsende <a href="Str%C3%B6mungswiderstand" title="Strömungswiderstand">Luftwiderstand</a> und seine Folgen spielen dabei eine erhebliche Rolle. Durch die Abgabe von kinetischer Energie an die Luft entsteht, neben der bremsenden Wirkung, vor allem eine erhebliche Hitze. An der Vorderseite können bei Mach 10 etwa durchaus 2000&nbsp;°C erreicht werden. Bei solchen Temperaturen werden die chemischen Bindungen der Luftmoleküle aufgebrochen, die freien Atome greifen chemisch die Oberfläche des Flugkörpers an. Die Eigenschaften der Luft ändern sich bei diesen Temperaturen und Geschwindigkeiten erheblich. Antriebskonzepte wie für den Überschallflug funktionieren nicht mehr, stattdessen müssen etwa <a href="Scramjet" class="mw-redirect" title="Scramjet">Scramjet</a>-Triebwerken verwendet werden. Die <a href="Gleitzahl" title="Gleitzahl">Gleitzahl</a> (engl. <i>Lift-to-drag ratio</i>), als Verhältnis von <a href="Dynamischer_Auftrieb" title="Dynamischer Auftrieb">dynamischem Auftrieb</a> zu Luftwiderstand, ist im Hyperschallflug gering. Die Manövrierfähigkeit ist stark erschwert. Richtungsänderungen gehen meist mit Geschwindigkeits- und Höhereduktion einher.<sup id="cite_ref-11" class="reference"><a href="#cite_note-11"><span class="cite-bracket">[</span>11<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Projekte_und_Hyperschallwaffensysteme">Projekte und Hyperschallwaffensysteme</h2></div>
<p>Grundlegend nehmen die Industrie- und <a href="Atommacht" title="Atommacht">Atommächte</a> USA, Russland und China bei der Entwicklung von Hyperschallwaffen eine führende Rolle ein.<sup id="cite_ref-Kunertova_7-1" class="reference"><a href="#cite_note-Kunertova-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Im Folgenden werden einige Entwicklungen im Sinne einer neuen <a href="Aufr%C3%BCstung" title="Aufrüstung">Aufrüstung</a> oder <a href="Wettr%C3%BCsten" title="Wettrüsten">Wettrüsten</a> vorgestellt.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Vereinigte_Staaten">Vereinigte Staaten</h3></div>


<p>In den 2000er Jahren stieg das Interesse an Hyperschallwaffen wieder, speziell mit dem <a href="Conventional_Prompt_Strike" title="Conventional Prompt Strike">Prompt Global Strike</a> Rüstungsprogramm. Demonstrationsprojekte in diesem Programm waren etwa <a href="Boeing_X-51" title="Boeing X-51">Boeing X-51</a> oder das 2013 eingestellte <a href="Hypersonic_Technology_Vehicle_2" title="Hypersonic Technology Vehicle 2">Hypersonic Technology Vehicle 2</a>.
</p><p>Laut einem Bericht des <a href="Congressional_Research_Service" title="Congressional Research Service">Congressional Research Service</a> (CRS) von 2021 betreibt das US-Militär mehrere Hyperschallwaffen-Forschungsprojekte, darunter:<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-1" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<ul><li>U.S. Navy und U.S Army <a href="Long-Range_Hypersonic_Weapon" title="Long-Range Hypersonic Weapon">Long-Range Hypersonic Weapon</a> Hyperschallgleiter mit Boosterraketen; finaler Test erfolgte im Jahr 2024.</li>
<li>U.S. Air Force <a href="AGM-183_Air-Launched_Rapid_Response_Weapon" title="AGM-183 Air-Launched Rapid Response Weapon">AGM-183 Air-Launched Rapid Response Weapon</a> (ARRW, ausgesprochen „arrow“, engl. Pfeil): Prototyp eines luftgestützten Hyperschallgleiters mit Boosterraketen; Durchschnittsgeschwindigkeit von Mach 6,5 bis 8 eine Flugreichweite von rund 1600 km; <a href="Boeing_B-52" title="Boeing B-52">B-52-Bomber</a> sollen mit 4 ARRWs bestückt werden können.</li>
<li>U.S. Air Force <a href="Raytheon_Technologies" class="mw-redirect" title="Raytheon Technologies">Raytheon Technologies</a> Hypersonic Attack Cruise Missile (HACM): Luftgestützter Marschflugkörper, B-52-Bomber sollen mit 20 oder mehr HACMs bestückt werden können. Im Gegensatz zu anderen Hyperschallwaffen soll diese auch von taktischen Flugzeugen (F-15E) eingesetzt werden können.</li>
<li><a href="DARPA" class="mw-redirect" title="DARPA">DARPA</a> Tactical Boost Glide (TBG): Demonstrationsprojekt eines luftgestützten Hyperschallgleiters mit Boosterraketen für Mach 7+.</li>
<li>DARPA Operational Fires (OpFires): Bodengestützte Hyperschallgleiter auf Basis von TBG mit Zweistufen-Mittelstreckenrakete als Booster (Mid-Range Capability). Erstflug 2022.</li>
<li>DARPA Hypersonic Air-breathing Weapon Concept (HAWC, ausgesprochen „hawk“, engl. Habicht): Demonstrationspprojekt eines luftgestützten Marschflugkörpers</li>
<li>Lockheed Martin MAKO Multi-Mission Hypersonic Missile</li></ul>
<p>Im Gegensatz zu China und Russland haben die USA 2021 den Besitz nuklearfähiger Hyperschallwaffen öffentlich bis auf weiteres ausgeschlossen.<sup id="cite_ref-Kunertova_7-2" class="reference"><a href="#cite_note-Kunertova-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Russland">Russland</h3></div>
<p>Russland forschte seit den 1980er Jahren an Hyperschallwaffen, erhöhte seine Bemühungen seit 2001 deutlich als Reaktion auf die US-amerikanischen Abwehrmöglichkeiten.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-2" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Russland verfügt über mehrere Hyperschallwaffenprogramme im Zuge der neuen <a href="Unbemannte_Systeme#Entwicklungen" title="Unbemannte Systeme">russischen „Superwaffen“</a>-Initiative:
</p>
<ul><li><a href="Awangard_(Hyperschallwaffe)" class="mw-redirect" title="Awangard (Hyperschallwaffe)">Awangard</a>: Nuklear bestückter Hyperschallgleiter, der per ICBM (Stand 2021 mit der <a href="SS-19_Stiletto" class="mw-redirect" title="SS-19 Stiletto">SS-19 Stiletto</a>, möglicherweise zukünftig mit der <a href="RS-28_(Rakete)" title="RS-28 (Rakete)">SS-X-30 Satan 2</a>) gestartet werden soll, eine Einführung war nach Verzögerungen für 2022 angesetzt.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-3" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li><a href="SS-N-33_Zirkon" title="SS-N-33 Zirkon">SS-N-33 Zirkon</a>: Schiffsgestützte Marschflugkörper zur Bekämpfung von Land- und Seezielen, Geschwindigkeiten zwischen Mach 6 und Mach 8. Die Zirkon wurde im Januar 2023 offiziell von der russischen Marine in Dienst gestellt.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-4" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-12" class="reference"><a href="#cite_note-12"><span class="cite-bracket">[</span>12<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li><a href="Ch-47M2_Kinschal" title="Ch-47M2 Kinschal">AS-24 Killjoy</a>: Luftgestützte Rakete, Abwandlung der <a href="9K720" title="9K720">SS-26 Stone</a>, die Geschwindigkeiten bis zu Mach 10 erreichen soll. 2018 erfolgreich mit einer MiG-31 getestet und 2022 im <a href="Russischer_%C3%9Cberfall_auf_die_Ukraine_2022" class="mw-redirect" title="Russischer Überfall auf die Ukraine 2022">Angriffskrieg gegen die Ukraine</a> erstmals während einer Kriegshandlung eingesetzt.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-5" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="China">China</h3></div>

<p>Wie Russland reagiert China mit seinen Hyperschallwaffenprogrammen auf die Abwehrmöglichkeiten der USA.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-6" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Seit 2014 testete China erfolgreich <a href="DF-ZF" title="DF-ZF">DF-ZF</a> (früher als WU-14 bezeichnet), einen Hyperschall-Gleitflug-Gefechtskopf für IRBMs. Die Mittelstreckenrakete <a href="DF-17" class="mw-redirect" title="DF-17">DF-17</a> ist speziell für die Verwendung solcher Hyperschallwaffen ausgelegt. Nach Einschätzung von US-Geheimdiensten befindet sich diese Waffe seit 2020 im Einsatz.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-7" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Mit Starry Sky-2 (auch Xing Kong-2) testete China im August 2018 ein anderes Konzept mit Antrieb. Die Einsatzfähigkeit ist nicht vor 2025 zu erwarten.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-8" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Weitere Systeme sind: YJ-19, YJ-17, YJ-20, CJ-1000, YJ-21 und DF-27.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Weitere_Staaten">Weitere Staaten</h3></div>
<div class="mw-heading mw-heading4"><h4 id="Indien">Indien</h4></div>

<p>Indien kooperiert mit Russland wie bereits bei dem Überschall-Marschflugkörper <a href="BrahMos" title="BrahMos">BrahMos</a> bei der Entwicklung eines Mach-7-Marschflugkörper BrahMos II. Eine Einsatzfähigkeit des BrahMos II war für 2017 geplant, durch Verzögerungen ist mit einer Einführung zwischen 2025 und 2028 zu rechnen.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-9" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Indien besitzt seit 2005 mit dem HSTDV (Hypersonic Test Demonstration Vehicle) auch ein eigenes Hyperschallwaffenprogramm. 2019 und 2020 wurden erfolgreich ein Mach-6-Scramjet getestet.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-10" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Als Booster beim HSTDV dient eine <a href="Agni-I" class="mw-redirect" title="Agni-I">Agni-I</a>-Rakete.<sup id="cite_ref-13" class="reference"><a href="#cite_note-13"><span class="cite-bracket">[</span>13<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<ul><li>DRDO–HSTDV</li>
<li>ET-LDHCM (Extended Trajectory-Long Duration Hypersonic Cruise Missile)-Marschflugkörper<sup id="cite_ref-14" class="reference"><a href="#cite_note-14"><span class="cite-bracket">[</span>14<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li>Long Range–Anti Ship Missile LRAShM<sup id="cite_ref-15" class="reference"><a href="#cite_note-15"><span class="cite-bracket">[</span>15<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-16" class="reference"><a href="#cite_note-16"><span class="cite-bracket">[</span>16<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-17" class="reference"><a href="#cite_note-17"><span class="cite-bracket">[</span>17<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-18" class="reference"><a href="#cite_note-18"><span class="cite-bracket">[</span>18<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading4"><h4 id="Frankreich">Frankreich</h4></div>
<p>Frankreich forscht seit den 1990er Jahren an Hyperschall-Technologie, von 2003 bis 2015 lief das LEA-Flugprogramm mit vier erfolgreichen Versuchsflügen mit Geschwindigkeiten im Bereich Mach 4–8.<sup id="cite_ref-19" class="reference"><a href="#cite_note-19"><span class="cite-bracket">[</span>19<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Eine Entwicklung von Waffen rückte erst in neuerer Zeit in das Interesse Frankreichs, für weitere Entwicklungen kooperierte es mit Russland.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-11" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Frankreich plant nach den Angaben von Medienkanälen, seine nuklear bestückbaren <a href="ASMP-Lenkwaffe" title="ASMP-Lenkwaffe">ASMP-Lenkwaffen</a><sup id="cite_ref-20" class="reference"><a href="#cite_note-20"><span class="cite-bracket">[</span>20<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> durch Hyperschall-Marschflugkörper <i>Air-Sol Nucléaire de 4ème Génération</i> <i>(</i>ASN4G) bis 2035 zu ersetzen.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-12" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-21" class="reference"><a href="#cite_note-21"><span class="cite-bracket">[</span>21<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Ein zweites Programm ist der Gleiter <a href="V-MAX" title="V-MAX">V-MAX</a> (Véhicule Manœuvrant Expérimental) von ArianeGroup.<sup id="cite_ref-22" class="reference"><a href="#cite_note-22"><span class="cite-bracket">[</span>22<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading4"><h4 id="Japan">Japan</h4></div>

<p>In Japan laufen Entwicklungen an der Hypersonic Cruise Missile (HCM)-Marschflugkörper und dem Hyper Velocity Gliding Projectile (HVGP). HVGP ist zur Bekämpfung von Flugzeugträgern und zum Flächenbombardement vorgesehen, eine Indienststellung wird für 2026 erwartet. Eine Einführung für HCM ist hingegen für 2030 angesetzt.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-13" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading4"><h4 id="Deutschland">Deutschland</h4></div>
<p>Deutschland testete 2012 mit dem <a href="SHEFEX" class="mw-redirect" title="SHEFEX">SHEFEX</a> II erfolgreich ein Versuchsflugzeug, seitdem zog Deutschland die Finanzierung des Programms zurück. Am <a href="Deutsches_Zentrum_f%C3%BCr_Luft-_und_Raumfahrt" title="Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt">Deutschen Zentrum für Luft- und Raumfahrt</a> (DLR) wird aber im Zuge des ATLLAS-II-Projekts weiter an Hyperschallflugzeugen für Mach 5–6 geforscht.<sup id="cite_ref-CRS_R45811_8-14" class="reference"><a href="#cite_note-CRS_R45811-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Die Firma <a href="MBDA_Deutschland" title="MBDA Deutschland">MBDA Deutschland</a> entwickelt seit 2019 eine Hyperschallwaffe für die Bundeswehr.<sup id="cite_ref-23" class="reference"><a href="#cite_note-23"><span class="cite-bracket">[</span>23<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading4"><h4 id="Nordkorea">Nordkorea</h4></div>
<p>Ende September 2021 testete Nordkorea laut Angaben der staatlichen Nachrichtenagentur <a href="KCNA" class="mw-redirect" title="KCNA">KCNA</a> erstmals eine Hyperschallwaffe namens <i>Hwasong-8</i>. Südkoreas Militär antwortete, dass deren gemessene Geschwindigkeit und andere Merkmale darauf hindeuteten, dass sie noch in einem frühen Entwicklungsstadium sei.<sup id="cite_ref-24" class="reference"><a href="#cite_note-24"><span class="cite-bracket">[</span>24<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading4"><h4 id="Iran">Iran</h4></div>
<p>Iran gab im November 2022 bekannt, eine „alle Luftabwehrsysteme“ überwindende Hyperschall-Rakete entwickelt zu haben. Der Befehlshaber der Luftwaffenabteilung der Revolutionsgarden, General Amirali Hadschisadeh, sagte, er glaube, es werde Jahrzehnte bis zur Entwicklung eines Systems brauchen, welches das Geschoss abfangen könne.<sup id="cite_ref-25" class="reference"><a href="#cite_note-25"><span class="cite-bracket">[</span>25<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Am 6. Juni 2023 stellte der Iran ein Modell der ersten hyperschallschnellen Rakete <a href="Fattah_(Rakete)" title="Fattah (Rakete)">Fattah</a> (Eroberer) vor. Sie soll <a href="Mach-Zahl" title="Mach-Zahl">Mach</a> 13–15 (16.000–18.500 km/h) und 1400 km Reichweite erreichen können.<sup id="cite_ref-26" class="reference"><a href="#cite_note-26"><span class="cite-bracket">[</span>26<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Am 19. November 2023 wurde während des Besuchs des Führers der Islamischen Republik Iran die Ausstellung der neuesten Errungenschaften der Luft- und Raumfahrtstreitkräfte des IRGC enthüllt, darunter die Hyperschallrakete Fatah 2. Laut der Nachrichtenagentur Tasnim vermag diese Rakete in der Luft zu gleiten und zu fliegen. Im Gegensatz zur Fattah-1-Rakete wurde ein Video des Tests veröffentlicht, jedoch gibt es für den Fattah-2-Test keine veröffentlichten Beweise.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Siehe_auch">Siehe auch</h2></div>
<ul><li>Deep Precision Strike (DPS)-Lenkwaffensysteme (vgl. <a href="Typhon_(Raketensystem)" title="Typhon (Raketensystem)">Typhon</a>, <a href="Precision_Strike_Missile" title="Precision Strike Missile">Precision Strike Missile</a>, u. dgl.)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hypersonics?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Hyperschallwaffe</a></span></b>&nbsp;– Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div>
<ul><li>Breaking Lab: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.youtube.com/watch?v=vNBY2Y18HfU"><i>Hyperschallraketen: Wie gefährlich sind sie wirklich?</i></a> auf <a href="YouTube" title="YouTube">YouTube</a>, abgerufen am 23.&nbsp;Juli 2022.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-:0-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-:0_1-0">↑</a></span> <span class="reference-text">James M. Acton: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">Hypersonic Boost-Glide Weapons</cite>. In: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">Science &amp; Global Security</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>23</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>3</span>, 2.&nbsp;September 2015, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%220892-9882%22&amp;key=cql">0892-9882</a></span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>191–219</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1080/08929882.2015.1087242">10.1080/08929882.2015.1087242</a></span> (englisch).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Hyperschallwaffe&amp;rft.atitle=Hypersonic+Boost-Glide+Weapons&amp;rft.au=James+M.+Acton&amp;rft.date=2015-09-02&amp;rft.doi=10.1080%2F08929882.2015.1087242&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=0892-9882&amp;rft.issue=3&amp;rft.jtitle=Science+%26+Global+Security&amp;rft.pages=191-219&amp;rft.volume=23" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">David Wright, Cameron L. Tracy: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">Hypersonic Cruise Missiles</cite>. In: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">Science &amp; Global Security</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>32</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>1-3</span>, 1.&nbsp;September 2024, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%220892-9882%22&amp;key=cql">0892-9882</a></span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>219–268</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1080/08929882.2024.2447176">10.1080/08929882.2024.2447176</a></span> (englisch).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Hyperschallwaffe&amp;rft.atitle=Hypersonic+Cruise+Missiles&amp;rft.au=David+Wright%2C+Cameron+L.+Tracy&amp;rft.date=2024-09-01&amp;rft.doi=10.1080%2F08929882.2024.2447176&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=0892-9882&amp;rft.issue=1-3&amp;rft.jtitle=Science+%26+Global+Security&amp;rft.pages=219-268&amp;rft.volume=32" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-WrightTracySA-3"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-WrightTracySA_3-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-WrightTracySA_3-1">b</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-WrightTracySA_3-2">c</a></sup></span> <span class="reference-text">
David Wright, Cameron Tracy: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.scientificamerican.com/article/the-physics-and-hype-of-hypersonic-weapons/">The Physics and Hype of Hypersonic Weapons</a>, 1. August 2021, in: <a href="Scientific_American" title="Scientific American">Scientific American</a>,<br>deutsch: <span class="cite">David Wright und Cameron Tracy: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.spektrum.de/news/hyperschallwaffen-der-hype-um-den-hyperschall/1935553"><i>Militärtechnik: Der Hype um den Hyperschall.</i></a> In: <i>spektrum.de.</i> 21.&nbsp;März 2022,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 29.&nbsp;April 2023</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Milit%C3%A4rtechnik%3A+Der+Hype+um+den+Hyperschall&amp;rft.description=Milit%C3%A4rtechnik%3A+Der+Hype+um+den+Hyperschall&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.spektrum.de%2Fnews%2Fhyperschallwaffen-der-hype-um-den-hyperschall%2F1935553&amp;rft.creator=David+Wright+und+Cameron+Tracy&amp;rft.date=2022-03-21&amp;rft.language=de">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-WrightTracyIEEE-4"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-WrightTracyIEEE_4-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-WrightTracyIEEE_4-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text">
<span class="cite">Cameron L. Tracy, David Wright: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://spectrum.ieee.org/hypersonic-missiles-are-being-hyped"><i>Don't Believe the Hype About Hypersonic Missiles - IEEE Spectrum.</i></a> IEEE, 5.&nbsp;Februar 2021,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025</span> (englisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Don%27t+Believe+the+Hype+About+Hypersonic+Missiles+-+IEEE+Spectrum&amp;rft.description=Don%27t+Believe+the+Hype+About+Hypersonic+Missiles+-+IEEE+Spectrum&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fspectrum.ieee.org%2Fhypersonic-missiles-are-being-hyped&amp;rft.creator=Cameron+L.+Tracy%2C+David+Wright&amp;rft.publisher=IEEE&amp;rft.date=2021-02-05&amp;rft.language=en">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text">David Wright, Cameron Tracy: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">The Physics and Hype of Hypersonic Weapons</cite>. In: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">Scientific American</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>325</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>2</span>, August 2021, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%220036-8733%22&amp;key=cql">0036-8733</a></span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>64</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1038/scientificamerican0821-64">10.1038/scientificamerican0821-64</a></span> (englisch, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.scientificamerican.com/article/the-physics-and-hype-of-hypersonic-weapons/">Online</a> [abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025] Originaltitel: <cite style="font-style:italic">Overhyped</cite>.).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Hyperschallwaffe&amp;rft.atitle=The+Physics+and+Hype+of+Hypersonic+Weapons&amp;rft.au=David+Wright%2C+Cameron+Tracy&amp;rft.date=2021-08&amp;rft.doi=10.1038%2Fscientificamerican0821-64&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=0036-8733&amp;rft.issue=2&amp;rft.jtitle=Scientific+American&amp;rft.pages=64&amp;rft.volume=325" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">David Wright, Cameron Trac: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.spektrum.de/news/hyperschallwaffen-der-hype-um-den-hyperschall/1935553"><i>Militärtechnik: Der Hype um den Hyperschall.</i></a> Spektrum, 2022,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Milit%C3%A4rtechnik%3A+Der+Hype+um+den+Hyperschall&amp;rft.description=Milit%C3%A4rtechnik%3A+Der+Hype+um+den+Hyperschall&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.spektrum.de%2Fnews%2Fhyperschallwaffen-der-hype-um-den-hyperschall%2F1935553&amp;rft.creator=David+Wright%2C+Cameron+Trac&amp;rft.publisher=Spektrum&amp;rft.date=2022&amp;rft.language=de">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-Kunertova-7"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-Kunertova_7-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-Kunertova_7-1">b</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-Kunertova_7-2">c</a></sup></span> <span class="reference-text">
<span class="cite">Dominika Kunertova: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nzz.ch/international/hyperschall-waffen-wundermittel-oder-ueberschaetzte-technologie-ld.1632410"><i>Wunderwaffen oder überschätzte Technologie? Die neuen Hyperschall-Systeme der Grossmächte schaffen zusätzliche Risiken.</i></a> In: <i>nzz.ch, <a href="Neue_Z%C3%BCrcher_Zeitung" title="Neue Zürcher Zeitung">Neue Zürcher Zeitung</a>.</i> 5.&nbsp;Juli 2021,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 20.&nbsp;September 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Wunderwaffen+oder+%C3%BCbersch%C3%A4tzte+Technologie%3F+Die+neuen+Hyperschall-Systeme+der+Grossm%C3%A4chte+schaffen+zus%C3%A4tzliche+Risiken&amp;rft.description=Wunderwaffen+oder+%C3%BCbersch%C3%A4tzte+Technologie%3F+Die+neuen+Hyperschall-Systeme+der+Grossm%C3%A4chte+schaffen+zus%C3%A4tzliche+Risiken&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.nzz.ch%2Finternational%2Fhyperschall-waffen-wundermittel-oder-ueberschaetzte-technologie-ld.1632410&amp;rft.creator=Dominika+Kunertova&amp;rft.date=2021-07-05&amp;rft.language=de">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-CRS_R45811-8"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-1">b</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-2">c</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-3">d</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-4">e</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-5">f</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-6">g</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-7">h</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-8">i</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-9">j</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-10">k</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-11">l</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-12">m</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-13">n</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-CRS_R45811_8-14">o</a></sup></span> <span class="reference-text">
<span class="cite">Sayler, Kelley M. Sayler: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.congress.gov/crs-product/R45811"><i>Hypersonic Weapons: Background and Issues for Congress (R45811).</i></a> CRS, 27.&nbsp;August 2025,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025</span> (englisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Hypersonic+Weapons%3A+Background+and+Issues+for+Congress+%28R45811%29&amp;rft.description=Hypersonic+Weapons%3A+Background+and+Issues+for+Congress+%28R45811%29&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.congress.gov%2Fcrs-product%2FR45811&amp;rft.creator=Sayler%2C+Kelley+M.+Sayler&amp;rft.publisher=CRS&amp;rft.date=2025-08-27&amp;rft.language=en">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Ryan Pickrell: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.businessinsider.de/politik/russlands-kinzhal-war-nie-eine-unaufhaltsame-hyperschallrakete-aber-ein-abschuss-mit-us-waffen-ist-dennoch-beeindruckend-sagt-experte/"><i>Ukraine schießt Kinschal-Rakete mit Patriot-System der USA ab.</i></a> In: <i>Business Insider.</i> 12.&nbsp;Mai 2023,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025</span> (deutsch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Ukraine+schie%C3%9Ft+Kinschal-Rakete+mit+Patriot-System+der+USA+ab&amp;rft.description=Ukraine+schie%C3%9Ft+Kinschal-Rakete+mit+Patriot-System+der+USA+ab&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.businessinsider.de%2Fpolitik%2Frusslands-kinzhal-war-nie-eine-unaufhaltsame-hyperschallrakete-aber-ein-abschuss-mit-us-waffen-ist-dennoch-beeindruckend-sagt-experte%2F&amp;rft.creator=Ryan+Pickrell&amp;rft.date=2023-05-12&amp;rft.language=de-DE">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">RedaktionsNetzwerk Deutschland: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.rnd.de/politik/hyperschall-waffen-japan-und-usa-wollen-abfang-raketen-entwickeln-PRGOFAEUGJJQXATRZDK3RF3JYQ.html"><i>Hyperschall-Waffen: Japan und USA wollen Abfang-Raketen entwickeln.</i></a> 14.&nbsp;August 2023,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Hyperschall-Waffen%3A+Japan+und+USA+wollen+Abfang-Raketen+entwickeln&amp;rft.description=Hyperschall-Waffen%3A+Japan+und+USA+wollen+Abfang-Raketen+entwickeln&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.rnd.de%2Fpolitik%2Fhyperschall-waffen-japan-und-usa-wollen-abfang-raketen-entwickeln-PRGOFAEUGJJQXATRZDK3RF3JYQ.html&amp;rft.creator=RedaktionsNetzwerk+Deutschland&amp;rft.date=2023-08-14&amp;rft.language=de">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-11"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-11">↑</a></span> <span class="reference-text">D. Wright C. Tracy: <cite style="font-style:italic">Der Hype um den Hyperschall</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Spektrum der Wissenschaft</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>3</span>, 2021.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Hyperschallwaffe&amp;rft.atitle=Der+Hype+um+den+Hyperschall&amp;rft.au=D.+Wright+C.+Tracy&amp;rft.btitle=Spektrum+der+Wissenschaft&amp;rft.date=2021&amp;rft.genre=book&amp;rft.volume=3" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-12"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-12">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://deutsche-wirtschafts-nachrichten.de/701691"><i>Russland stellt Hyperschall-Seerakete „Zirkon“ in Dienst.</i></a><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025</span> (deutsch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Russland+stellt+Hyperschall-Seerakete+%E2%80%9EZirkon%E2%80%9C+in+Dienst&amp;rft.description=Russland+stellt+Hyperschall-Seerakete+%E2%80%9EZirkon%E2%80%9C+in+Dienst&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fdeutsche-wirtschafts-nachrichten.de%2F701691&amp;rft.language=de-DE">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-13"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-13">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://theprint.in/defence/drdo-test-fires-futuristic-missile-tech-but-its-success-is-in-doubt/249386/">DRDO test-fires futuristic missile tech, but its success is in doubt</a>, auf theprint.in</span>
</li>
<li id="cite_note-14"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-14">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external free" href="https://defence-industry.eu/india-successfully-tests-indigenous-et-ldhcm-hypersonic-missile-under-project-vishnu/">https://defence-industry.eu/india-successfully-tests-indigenous-et-ldhcm-hypersonic-missile-under-project-vishnu/</a></span>
</li>
<li id="cite_note-15"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-15">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Manjeet Negi: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.indiatoday.in/india/story/india-long-range-hypersonic-missile-drdo-army-rajnath-singh-test-trial-2634622-2024-11-17"><i>India successfully tests first long-range hypersonic missile, joins select club.</i></a> In: <i>India Today.</i> 17.&nbsp;November 2024,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 17.&nbsp;November 2024</span> (englisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=India+successfully+tests+first+long-range+hypersonic+missile%2C+joins+select+club&amp;rft.description=India+successfully+tests+first+long-range+hypersonic+missile%2C+joins+select+club&amp;rft.identifier=&amp;rft.creator=Manjeet%26%2332%3BNegi&amp;rft.date=2024-11-17&amp;rft.language=en">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-16"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-16">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Ajit Dubey: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.aninews.in/news/national/general-news/india-set-to-test-over-1000-km-strike-range-anti-ship-ballistic-missile20241110194006/"><i>India set to test over 1,000 km strike range anti-ship ballistic missile.</i></a> In: <i><a href="Asian_News_International" title="Asian News International">ANI</a>.</i> 10.&nbsp;November 2024,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 17.&nbsp;November 2024</span> (englisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=India+set+to+test+over+1%2C000+km+strike+range+anti-ship+ballistic+missile&amp;rft.description=India+set+to+test+over+1%2C000+km+strike+range+anti-ship+ballistic+missile&amp;rft.identifier=&amp;rft.creator=Ajit%26%2332%3BDubey&amp;rft.date=2024-11-10&amp;rft.language=en">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-17"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-17">↑</a></span> <span class="reference-text">V. Kamalakara Rao: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/drdo-successfully-conducts-flight-trial-of-indias-first-long-range-hypersonic-missile/article68878783.ece"><cite>DRDO 'successfully conducts' flight trial of India's first long-range hypersonic missile</cite></a> In: <cite>The Hindu</cite>, 17.&nbsp;November 2024. Abgerufen am 19.&nbsp;November 2024 (indisches Englisch).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rft.type=newspaperArticle&amp;rft.subject=News&amp;rft.aufirst=V.+Kamalakara&amp;rft.aulast=Rao&amp;rft.title=DRDO+%27successfully+conducts%27+flight+trial+of+India%27s+first+long-range+hypersonic+missile&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.thehindu.com%2Fnews%2Fnational%2Fandhra-pradesh%2Fdrdo-successfully-conducts-flight-trial-of-indias-first-long-range-hypersonic-missile%2Farticle68878783.ece&amp;rft.source=The+Hindu&amp;rft.date=2024-11-17&amp;rft.language=en-IN">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-18"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-18">↑</a></span> <span class="reference-text"> <a rel="nofollow" class="external text" href="https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/india-conducts-successful-flight-trial-of-long-range-hypersonic-missile/articleshow/115376757.cms?from=mdr"><cite>India joins global race for hypersonic weaponry with successful missile test</cite></a> In: <cite>The Economic Times</cite>, 17.&nbsp;November 2024. Abgerufen am 19.&nbsp;November 2024 (englisch).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rft.type=newspaperArticle&amp;rft.subject=News&amp;rft.title=India+joins+global+race+for+hypersonic+weaponry+with+successful+missile+test&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Feconomictimes.indiatimes.com%2Fnews%2Fdefence%2Findia-conducts-successful-flight-trial-of-long-range-hypersonic-missile%2Farticleshow%2F115376757.cms%3Ffrom%3Dmdr&amp;rft.source=The+Economic+Times&amp;rft.date=2024-11-17&amp;rft.language=en">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-19"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-19">↑</a></span> <span class="reference-text"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261891140">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .webarchiv-memento a{color:inherit}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><a rel="nofollow" class="external text" href="https://web.archive.org/web/20190725195506/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a593055.pdf">French nuclear forces, 2019</a> (<span class="webarchiv-memento"><a href="Webarchivierung#Begrifflichkeiten" title="Webarchivierung">Memento</a></span> vom 25. Juli 2019 im <i><a href="Internet_Archive" title="Internet Archive">Internet Archive</a></i>) (PDF; 1,1&nbsp;MB), auf apps.dtic.mil</span>
</li>
<li id="cite_note-20"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-20">↑</a></span> <span class="reference-text"><cite style="font-style:italic">ASMPA - MBDA</cite>. In: <cite style="font-style:italic">MBDA</cite>. (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.mbda-systems.com/product/asmpa/">Online</a> [abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Hyperschallwaffe&amp;rft.atitle=ASMPA+-+MBDA&amp;rft.btitle=MBDA&amp;rft.genre=book" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-21"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-21">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Hans_M._Kristensen" title="Hans M. Kristensen">Hans M. Kristensen</a>, Matt Korda: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">French nuclear forces, 2019</cite>. In: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">Bulletin of the Atomic Scientists</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>75</span>, <span style="white-space:nowrap">Nr.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>1</span>, 2.&nbsp;Januar 2019, <a href="Internationale_Standardnummer_f%C3%BCr_fortlaufende_Sammelwerke" title="Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke">ISSN</a>&nbsp;<span style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://zdb-katalog.de/list.xhtml?t=iss%3D%220096-3402%22&amp;key=cql">0096-3402</a></span>, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>51–55</span>, <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.1080/00963402.2019.1556003">10.1080/00963402.2019.1556003</a></span> (englisch, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00963402.2019.1556003">Online</a> [abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Hyperschallwaffe&amp;rft.atitle=French+nuclear+forces%2C+2019&amp;rft.au=Hans+M.+Kristensen%2C+Matt+Korda&amp;rft.date=2019-01-02&amp;rft.doi=10.1080%2F00963402.2019.1556003&amp;rft.genre=journal&amp;rft.issn=0096-3402&amp;rft.issue=1&amp;rft.jtitle=Bulletin+of+the+Atomic+Scientists&amp;rft.pages=51-55&amp;rft.volume=75" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-22"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-22">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://aircosmosinternational.com/article/arianegroup-to-lead-french-hypersonic-glider-project-377"><i>ArianeGroup to lead French hypersonic glider project.</i></a><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 10.&nbsp;Dezember 2025</span> (französisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=ArianeGroup+to+lead+French+hypersonic+glider+project&amp;rft.description=ArianeGroup+to+lead+French+hypersonic+glider+project&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Faircosmosinternational.com%2Farticle%2Farianegroup-to-lead-french-hypersonic-glider-project-377&amp;rft.language=fr">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-23"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-23">↑</a></span> <span class="reference-text">Gerhard Hegmann: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.welt.de/wirtschaft/plus194794397/Verteidigung-Deutschland-entwickelt-Hyperschallwaffen.html"><i>Deutsche Hyperschallwaffen gegen „Bedrohungen der konkreten Art“</i></a> In: <i>Welt.</i> 6. Juni 2019.</span>
</li>
<li id="cite_note-24"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-24">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/nordkorea-militaer-testet-erstmals-hyperschallrakete-17561354.html"><i>Nordkorea testet erstmals Hyperschallrakete.</i></a> In: <i>Frankfurter Allgemeine.</i> 29.&nbsp;September 2021,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 3.&nbsp;Oktober 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AHyperschallwaffe&amp;rft.title=Nordkorea+testet+erstmals+Hyperschallrakete&amp;rft.description=Nordkorea+testet+erstmals+Hyperschallrakete&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.faz.net%2Faktuell%2Fpolitik%2Fausland%2Fnordkorea-militaer-testet-erstmals-hyperschallrakete-17561354.html&amp;rft.date=2021-09-29&amp;rft.language=de">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-25"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-25">↑</a></span> <span class="reference-text"><i>Iran entwickelt Hyperschall-Rakete.</i> In: <i><a href="Frankfurter_Allgemeine_Zeitung" title="Frankfurter Allgemeine Zeitung">Frankfurter Allgemeine Zeitung</a>.</i> 11. November 2022.</span>
</li>
<li id="cite_note-26"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-26">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://orf.at/stories/3319268/">Iran stellt erste Hyperschallrakete vor</a> orf.at, 6. Juni 2023, abgerufen am 6. Juni 2023.</span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2026-01-13" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Hyperschallwaffe&amp;oldid=263307647">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>